galerie Nadja Vilenne
FR - EN
 Emilio
 LOPEZ-MENCHERO
EXPOSITIONS
2013 - 2012
2010 - 2008
2007 - 2005
2005 - 2004

 

 

 

 

 

INDONESIE



In zaal De Bond, presenteert Emilio Lopàüz-Menchero (*Mol, 1960) zijn recentste project ─˛Indonésie' met een reeks creaties. In ─˛Indonésie' legt Menchero een aantal, op het eerste gezicht, tegenstrijdigheden bloot. Hoe kan men de westerse houding rond toerisme en gastvrijheid of het vrije verkeer van mensen en goederen, rijmen met de beperkende maatregelen rond inwijkelingen en vluchtelingen? Leven we steeds meer in een Fort Europa, waar enkel tijdelijke toeristen of de happy few welkom zijn, of zit de realiteit complexer in elkaar? De tentoonstellingszaal van De Bond wordt beheerst door een groot spandoek met daarop de tekening ─˛Barrière( 2008). Op de tekening zien we twee gezichtsloze figuren die lachend een balk doorzagen. Dit beeld verwijst naar een politieke gebeurtenis uit de recente Europese geschiedenis.

Pour cette exposition organisée en l'espace brugeois ┤ De Bond ¬, Emilio Lopez Menchero a imaginé un nouveau projet, intitulé ┤ Indonésie ¬ et constitué de nouvelles productions. Et Menchero y pointe très directement un certain nombre de contradictions : ┤ Comment peut rimer l'attitude que l'Occident développe en matière de tourisme, d'hospitalité, de libre circulation des biens et des personnes avec les diverses mesures qui concernent l'enfermement et les réfugiés. Vivons-nous décidément dans une Europe forteresse, làŢ où seuls les touristes de passage sont les bienvenus ou la situation est-elle plus complexe que cela ? L'espace d'exposition est barré par une grande bannière, un dessin nommé ┤ Barrière ¬ (2008). Il représente deux figures sans visages qui scient la poutre d'une barrière en riant. Cette image se réfère àŢ un événement politique de l'histoire européenne récente : le 20 décembre 2007, le Premier ministre slovaque Robert Fico et le chancelier autrichien Alfred Gusenbauer ouvraient les frontières entre la Slovaquie et l'Autriche, un acte symbolique de l'entrée effective de la Slovaquie et de quelques autres pays dans la communauté européenne adhérente au traité de Schengen. Menchero gomme les visages des deux politiciens et investit cette thématique pour bàótir une exposition sur la problématique migratoire tant au coeur de l'Europe unie que du reste du monde. Quelles sont les conséquences de la globalisation ; comment les Etats et leurs populations réagissent face au flux de plus en plus important de réfugiés et de demandeurs d'asile ? Menchero construit son exposition sur une ligne de force diagonale qui traverse l'espace et sur laquelle se greffe de nouveaux dessins, une vidéo ainsi qu'une grande photographie. L'espace est ainsi rythmé par trois sculptures imposantes. à─ l'avant-plan de la salle, àŢ gauche, l'artiste accroche un grand nuage (2008) ; au centre, il installe une sculpture de métal aux formes d'une habitation (2008) ; au fond àŢ droite, on reconnaàĂtra le ┤ Géant M ¬ (2006). Ces trois sculptures sont autant de signaux forts très aisément identifiables. Ce que nous voyons du dehors, très avenant, s'ancre en fait au creux d'un contenu, d'un espace interne, bien plus menaçant. Le nuage est un assemblage de coussins tout blancs, l'élégante façade au pignon en escalier et le géant débonnaire sont les signes d'une culture touristique parfaitement accueillante. Menchero stygmatise le façadisme d'une certaine architecture hàątelière et les indispensables curiosités folkloriques, pàąles attractifs et points d'ancrage de la consommation artistique et culturelle contemporaine. Mais ceci est un univers sous tension. De façon très physique, le visiteur pourra pénétrer le principe de chacune de ces oeuvres, elles fonctionnent très symboliquement comme autant d'espace d'enfermement, d'emprisonnement, de volontaire privation de liberté. Par une ouverture pratiquée au bas du nuage, le visiteur peut ramper àŢ l'intérieur de la sculpture ; il y découvrira le célèbre numéro de cabaret ┤ Willkommen - Bienvenue ¬, mais ressentira autant le destin tragique de Sémira Adamu que les effets d'une cure de bien-àütre ou du confort des chambres àŢ coucher ┤ tendances ¬ de tous les citytrips. La maison, quant àŢ elle, est constituée des grillages d'un camp de concentration, équipée de ses typiques haut-parleurs scandant les nationalités des prisonniers. La figure anonyme du Géant M, enfin, rappelle celle, fort importante pour Menchero, de l'architecte allemand Neufert (1900-1986), auteur du célèbre ┤ Bauentwurfslehre ¬. Neufert y approche la maison et son utilisation sur le principe de règles rationnelles et de manière fonctionnelle, y mesurant toutes dimensions idéales. L'architecte régulera sa pensée dans un système extràümement réglementé, mais où l'efficacité et la normalisation peuvent aussi mener àŢ la neutralisation, àŢ l'anonymat, àŢ la perte d'identité. Un aspect qui préoccupe régulièrement Menchero et auquel il est réfractaire.

Op 20 december 2007 snijden de Slowaakse Eerste minister Robert Fico en de Oostenrijkse Kanselier Alfred Gusenbauer,de scheidingsbareel tussen Slowakije en Oostenrijk door. Deze daad betekende de effectieve toetreding van Slowakije en een rits andere landen tot de Europese Schengen gemeenschap in 2007. Menchero gomt de gezichten van beide politici weg, en neemt dit gegeven aan om een tentoonstelling over het actuele thema van de migratieproblematiek in een verenigd Europa én in de rest van de wereld op te zetten. Wat zijn de gevolgen van de globalisering en hoe gaan staten en haar inwoners om met de steeds groter wordende instroom van vluchtelingen, asielzoekers, etc. ? Menchero bouwt zijn expositie op rond een sterke diagonale presentatie. Een krachtlijn waarrond hij zijn verhaal verder bouwt met een reeks nieuwe tekeningen, een video en grote foto. De zaal wordt evenwel geritmeerd door drie indrukwekkende sculpturen. Vooraan links hangt hij een grote wolk(2008), in het midden zien we een metalen sculptuur in de vorm van een woning(2008), achteraan rechts ten slotte ontwaren we de reus ─˛Géant M'(2006). Deze drie sculpturen hebben elk een herkenbare vorm, met sterke signaalfunctie. Opvallend hierbij is dat hun uitwendige toegankelijke gestalt haaks lijkt te staan op de dreigende interne vorm. De uit witte kussens opgebouwde wolk, de ranke trapgevel als de gemoedelijke reus passen perfect in een gastvrije bezoekerscultuur. Menchero verwijst naar de wereld van uitnodigende hotels, betoverende gevelarchitectuur of folkloristische bezienswaardigheden, noodzakelijke ankerpunten en attractiepolen voor de contemporaine kunst en cultuurconsument. Maar dit is een universum onder spanning. Zowel fysiek, de bezoeker kan in principe elk werk betreden, als symbolisch draaien de drie sculpturen rond vormen van opsluiting, gevangen nemen of gevangen zitten, zelfs vrijheidsbeneming. De bezoeker kan via een opening onderaan de wolk, in de sculptuur kruipen en daar het befaamde Cabaretnummer ─˛Wilkommen-Bienvenue' opvangen. Maar binnenin brengt het versmachtende gevoel ons dichter bij de tragische lotgevallen van Semira Adamu dan bij een wellness kuur of een trendy slaapplaats verbonden aan een citytrip. Staand in de woning bevinden we ons op het ochtendappel, het lijkt op een concentratiekamp met typische luidsprekers waar de nationaliteiten van de gevangenen worden geschald. In de gezichtsloze reus ─˛Géant M' ten slotte, speelt Menchero met de figuur van de voor hem belangrijke Duitse architect Ernst Neufert(1900-1986) en zijn beroemd boek ─˛Bauentwurfslehre'. Neufert benaderde een gebouw en haar gebruik op een uitermate rationele en functionalistische manier, waarbij alle denkbare ideale afmetingen bedacht werden. Hij vertaalde dit naar een strak regelsysteem, maar deze hang naar efficià┤ntie en de daar uit voorvloeiende standaardisatie, kan ook leiden naar neutralisatie, anonimiteit en verlies aan identiteit. Een aspect waar Menchero regelmatig tegen reageert en het tegelijk bestendigt.